TÌM KIẾM NÂNG CAO

Upload

Hướng dẫn dạy học nội dung về Thực vật

                                 https://www.facebook.com/edinsedu/    http://edins.edu.vn/nghiep-vu-xuat-nhap-khau-473.html   

 

                              https://www.facebook.com/edinsedu/    http://edins.edu.vn/nghiep-vu-xuat-nhap-khau-473.html     

 

4.2.    Hướng dẫn dạy học nội dung về Thực vật

4.2.1.     Tìm hiểu mục tiêu, nội dung chương trình về Thực vật ở tiểu học

4.2.1.1.    Mục tiêu:

a.   Kiến thức:

-    Giúp học sinh biết được sự phong phú, đa dạng của các loài thực vật trên Trái đất và lợi ích của chúng.

-     Biết được đặc điểm cấu tạo ngoài, chức năng, hoạt động sinh lí các bộ phận của thực vật; sự sinh sản của thực vật có hoa; quá trình sinh trưởng của thực vật môi trường sống, ích lợi hoặc tác hại của một số thực vật tiêu biểu.

-   Sự trao đổi chất của thực vật với môi trường.

b.   Kỹ năng: Hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng như:

-   Biết quan sát, mô tả, so sánh để rút ra những đặc điểm chung và riêng của các loại thực vật.

-   Biết phân tích, đánh giá một số mối quan hệ đơn giản giữa các sự vật, hiện tượng.

-   Sưu tầm một số mẫu vật đơn giản.

c.   Thái độ:

Hình thành ở học sinh thái độ và thói quen như: Ham hiểu biết khoa học.

-   Yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ cây cối, thái độ đúng đắn đối với các

hiện tượng tự nhiên xung quanh.

4.1.2.2.    Khái quát nội dung chương trình

-   Lớp1: Giúp học sinh nhận biết các đặc điểm cấu tạo ngoài của một số loài thực vật quen thuộc, gần gũi như cây rau, cây hoa, cây gỗ và vai trò của chúng đối với con người.

-   Lớp 2: Các em được tìm hiểu về môi trường sống và sự phân bố thực vật.

-   Lớp 3: Giúp các em tìm hiểu đặc điểm cấu tạo ngoài, chức phận của các bộ phận của cây xanh: rễ, thân, lá, hoa, quả và hạt. Chức năng và hoạt động sinh lí của các bộ phận và bước đầu làm quen với sự trao đổi chất ở thực vật.

-   Lớp 4: Các em tìm hiểu ảnh hưởng của các yếu tố sinh lên đời sống thực

vật.

-     Lớp 5: Các em tìm hiểu đặc điểm cơ quan sinh sản của thực vật có hoa; phân

biệt hoa đơn tính với hoa lưỡng tính; sinh sản hữu tính, vô tính và quá trình sinh

trưởng của thực vật.

4.2.2.     Phương pháp và hình thức dạy học nội dung về Thực vật

4.2.2.1.    Phương pháp và các hình thức tổ chức dạy học:


a.    Phương pháp dạy học chủ đạo để dạy học chủ đề này là quan sát kết hợp thảo luận nhóm. Để hình thành cho học sinh biểu tượng đầy đủ, chính xác, sinh động về các loại thực vật, giáo viên nên lựa chọn đối tượng quan sát là các loại vật thật, sau đó, dùng tranh ảnh để khái quát lại. Ví dụ: Khi dạy bài: Quả (TN-XH, lớp 3), giáo viên nên lựa chọn đối tượng quan sát là các loại quả thật đủ hình dạng, kích thước khác nhau. Sau đó tổ chức cho học sinh quan sát theo từng nhóm về màu sắc, hình dạng, kích thước của các loại quả, các bộ phận: vỏ, thịt, hạt. Qua đó, học sinh có thể rút ra những đặc điểm chung và riêng của các loại quả.

Đối với những bài học không thể sử dụng các loại vật thật giáo viên có thể tổ chức cho học sinh quan sát các hình ảnh trong SGK để tìm những thông tin cần thiết về đặc điểm cấu tạo ngoài của các loài thực vật.

b. Về hình thức tổ chức dạy học:

Có thể sử dụng các hình thức dạy học trên lớp và dạy học ngoài lớp để dạy

các bài học trong chủ đề "Tự nhiên".

-    Dạy học trên lớp: Có thể sử dụng kết hợp dạy học cá nhân, theo nhóm đồng loạt cả lớp.

-   Dạy học ngoài lớp - tham quan: Có rất nhiều bài học thuộc phần này có thể dạy học ngoài trời như đa số các bài học về thời tiết, Mặt Trời và phương hướng, một số loài cây sống trên cạn, thực vật, đi thăm thiên nhiên.

-   Sử dụng các trò chơi học tập, ví dụ: "Đố bạn con gì?”

4.2.2.2.    Ví dụ minh hoạ: Bài 48: Quả (TN-XH, lớp 3).

I.   Mục tiêu:

Sau bài học HS biết được:

-   Các loại quả có màu sắc, hình dạng, kích thước, mùi vị khác nhau.

-   Quả có 3 phần: Vỏ, thịt, hạt.

-   Nhiệm vụ của quả đối với cây, ích lợi của quả đối với con người.

+ Phát triển kỹ năng quan sát, so sánh, đối chiếu, rút ra những đặc điểm chung

và riêng của các loại quả.

II.   Đồ dùng dạy học:

-   Các loại quả thật có sẵn ở địa phương, tranh ảnh các loại quả.


III.    Hoạt động dạy - học

a. Mở bài: Giáo viên cho học sinh cả lớp hát bài Quả, sau đó đặt câu hỏi: Ở

trong bài hát vừa rồi có những loại quả nào?

-   Học sinh: Hát bài Quả, trả lời câu hỏi của giáo viên.

Giáo viên vào bài: Trên thực tế có rất nhiều loại quả khác nhau, bài học hôm

nay chúng ta sẽ tìm hiểu về đặc điểm, nhiệm vụ, ích lợi của chúng.

Hoạt động 1: Quan sát, thảo luận nhóm

Mục tiêu:

HS biết quan sát, so sánh, tìm ra sự khác nhau về màu sắc, hình dạng, kích thước của các loại quả. Kể tên các bộ phận thường có của một quả.

Cách tiến hành:

-   Chia học sinh thành từng nhóm (mỗi bàn từ 4 đến 6 em), yêu cầu các nhóm đặt các loại quả đã chuẩn bị sẵn lên bàn.

Phát phiếu giao việc cho các nhóm, giải thích hướng dẫn cho các nhóm nhiệm

vụ quan sát, hoàn thành các bài tập trong phiếu học tập.

-   Phiếu học tập bài Quả:

Câu 1: Em hãy quan sát các loại quả, rồi điền kết quả quan sát vào bảng sau:Em có nhận xét gì về màu sắc, hình dạng, kích thước, mùi vị của loại quả? Câu 2: Quả có mấy phần ? Đó là những phần nào?

Câu 3: Các loại quả có đặc điểm gì giống và khác nhau?

Học sinh tiếp nhận nhiệm vụ quan sát, thảo luận nhóm qua phiếu giao việc và

hướng dẫn của giáo viên.

-   Giáo viên hướng dẫn các nhóm học sinh quan sát, thảo luận nhóm: Hướng dẫn các em quan sát theo thứ tự màu sắc, hình dạng, kích thước, mùi vị của quả. Yêu cầu các em sử dụng các giác quan khác nhau để quan sát: Dùng tay (hoặc dao) bóc vỏ hoặc bổ đôi quả nếm mùi vị của quả, quan sát các phần vỏ, thịt, hạt của quả. Hướng dẫn các em thảo luận trong nhóm.


Các nhóm học sinh tiến hành quan sát, thảo luận trong nhóm về màu sắc, hình dạng, kích thước, mùi vị của các loại quả, để hoàn thành bài tập 1 của phiếu giao việc. (Ví dụ: quả chuối chín có màu vàng, cong, có vị ngọt, quả quýt có màu vàng sẫm, hình tròn nhỏ, có mùi thơm, có vị hơi chua...). Học sinh dùng tay hoặc dao để bóc vỏ và bổ đôi quả để quan sát các bộ phận bên trong của chúng, so sánh nhận xét về thịt, hạt của các loại quả khác nhau. Cả nhóm quan sát thảo luận, bàn bạc trao đổi với nhau để rút ra kết luận chung về các loại quả.

Bước 2: Làm việc cả lớp

-   GV treo bảng phụ, gọi đại diện các nhóm lên báo cáo kết quả làm việc của

nhóm mình.

-   Đại diện các nhóm báo cáo kết quả làm việc của nhóm mình (trước hết, mỗi nhóm trình bày kết quả quan sát 1 loại quả ở bài tập 1, phiếu giao việc). Các nhóm khác tranh luận, bổ sung ý kiến.

-   GV khẳng định kết quả quan sát đúng và điền vào bảng.

-    GV yêu cầu một số nhóm khác trình bày kết quả quan sát qua bài tập 2,

phiếu học tập.

-   Học sinh trả lời, chỉ ra được mỗi quả thường có 3 phần: Vỏ, thịt, hạt. Thịt, hạt các loại quả không giống nhau, loại thịt quả vàng như xoài, có nhiều múi, tép như bưởi, cam, chanh, thịt trong như vải, nhãn. Hạt các loại quả cũng không giống nhau, có quả hạt nhỏ, và nhiều như dưa hấu, cà chua, cam, chanh, quýt, có quả chỉ có 1 hạt to như xoài, một hạt nhỏ như vải, nhãn...

-   GV gọi đại diện của một số nhóm, nêu nhận xét về các loại quả. Các loại quả

có những đặc điểm gì giống và khác nhau?

-   Kết luận: Các loại quả có màu sắc, hình dạng, kích thước, mùi vị khác nhau, mỗi quả thường có 3 phần: Vỏ, thịt, hạt.

Hoạt động 2: Thảo luận cả lớp

Mục tiêu: Nêu được chức năng của hạt và ích lợi của quả

Cách tiến hành: GV nêu câu hỏi cho cả lớp thảo luận:

-   Hạt có chức năng gì?

-   Quả có ích lợi gì đối với con người?


GV cho HS thảo luận từng câu hỏi, rút ra kết luận: Khi gặp điều kiện thích  hợp hạt sẽ mọc thành cây mới. Quả thường dùng để ăn tươi, làm rau trong các bữa ăn hàng ngày, ép dầu... hoặc có thể chế biến thành mứt hoặc đóng hộp.

GV nhắc nhở HS khi ăn quả cần rửa sạch, gọt vỏ, không hái bừa bãi, không ăn

quả xanh.

Hoạt động 3: Trò chơi - Đố bạn quả gì?

Cách chơi: Gọi một số học sinh tình nguyện, dùng khăn bịt mắt các em tham gia trò chơi, đặt vào từng tay mỗi em 1 loại quả (loại quả các em vừa quan sát). Yêu cầu học sinh dùng các giác quan còn lại để nhận biết mình đang cầm trong tay quả gì?

4.2.3.      Hướng dẫn cách sử dụng làm một số đồ dùng dạy học nội dung về

Thực vật

4.2.3.1.    Đồ dùng trong dạy học chủ đề Thực vật

Đồ dùng dạy học chủ đề Thực vật ở Tiểu học bao gồm tranh ảnh về cấu tạo của cơ thể thực vật: Rễ, thân, lá và hoa. Để đảm bảo chất lượng giảng dạy, bảo vệ môi trường, GV cần tích cực sưu tầm tranh ảnh và làm mẫu ngâm, mẫu ép thực vật.

4.2.3.2.    Hướng dẫn làm một số đồ dùng dạy học

a.   Làm mẫu ngâm

Đối với thực vật, mẫu ngâm cũng được áp dụng cho rễ, thân, lá, hoa và quả. Nhưng mẫu vật thường được ngâm trong dung dịch phoocmôn có nồng độ từ 2% đến 3%. Tuy nhiên, do mẫu vật có thể làm cho dung dịch bị đục và sẫm màu nên cần phải thay dung dịch 2-3 lần mới đạt yêu cầu.

* Cách tiến hành

Bước 1: Chuẩn bị vật liệu

Bước 2: Sửa mẫu và định vị mẫu cho đúng yêu cầu khoa học và đảm bảo tính

thẩm mĩ.

Bước 3: Ngâm mẫu.

b.   Cách làm mẫu ép khô

Đối với kiến thức tìm hiểu cấu tạo ngoài của thực vật, mẫu vật ép khô có vai trì chủ đạo, sử dụng được nhiều lần mà hiệu quả cũng không không kém mẫu vật thật.


* Quy trình làm mẫu ép khô:

Bước 1: Chuẩn bị vật liệu, dụng cụ và hóa chất. Bước 2: Thu mẫu vật.

Bước 3: Làm khô mẫu.

Bước 4: Định vị và trình bày mẫu vật.

4.2.4.     Thực hành lập kế hoạch và tập dạy các bài về Thực vật

Nhóm 1: Bài 23, lớp 1: Cây hoa.

Nhóm 2: Bài 25, lớp 2: Một số loài cây sống trên cạn Nhóm 3: Bài 43, lớp 3: Rễ cây.

Nhóm 4: Bài 59, lớp 4: Nhu cầu chất khoáng của thực vật. Nhóm 5: Bài 53, lớp 5: Cây mọc lên từ hạt.



Xem tin khác

Hướng dẫn dạy học chủ đề Con người và sức khỏe Hướng dẫn dạy học chủ đề Con người và sức khỏe..
Hướng dẫn lập kế hoạch dạy học và thực hành tập dạy môn Lịch sử Hướng dẫn lập kế hoạch dạy học và thực hành tập dạy môn Lịch sử..
Hướng dẫn cách sử dụng và làm một số đồ dùng dạy học Lịch sử lớp 4, 5 Hướng dẫn cách sử dụng và làm một số đồ dùng dạy học Lịch sử lớp 4, 5..
Thực hành các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học chủ đề Lịch sử Thực hành các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học chủ đề Lịch sử..
Mục tiêu, nội dung chương trình SGK môn Lịch sử lớp 4, 5 Mục tiêu, nội dung chương trình SGK môn Lịch sử lớp 4, 5..
Phương pháp dạy học các bài có nội dung về Địa lí ở các lớp 4, 5 Phương pháp dạy học các bài có nội dung về Địa lí ở các lớp 4, 5..
loading...
loading...